Evropa podijeljena na dva klimatska ekstrema: Zapadu tropske vrućine, jugoistoku sibirsko zahlađenje
Dok se zapadna i dio srednje Evrope na samom prelazu iz septembra u oktobar suočavaju s nezabilježenim ljetnim vrućinama i obaranjem temperaturnih rekorda, Balkan, Grčku, Tursku i sjever Afrike zahvatio je val neuobičajeno hladnog zraka. Ovaj oštar temperaturni kontrast nad evropskim kontinentom posljedica je specifične meteorološke konfiguracije i rasporeda sistema zračnog pritiska.
Uzrok ekstrema: Zračni koridor između ciklone i anticiklone
Razlog zašto je Evropa podijeljena na izuzetno toplu i neuobičajeno hladnu polovinu leži u djelovanju dva snažna atmosferska sistema:
-
Duboka ciklona nad sjevernim Atlantikom: Područje niskog pritiska koje povlači izuzetno topao zrak iz sjeverozapadne Afrike direktno prema zapadnoj i srednjoj Evropi.
-
Snažna anticiklona nad sjeveroistokom Evrope: Područje visokog pritiska koje po svojoj zadnjoj strani usmjerava hladne zračne mase iz Sibira direktno na jugoistok Evrope i sjeveroistok Afrike.
Između ova dva sistema stvoren je stabilan zračni koridor koji već danima održava ekstreman temperaturni raspon na relativno maloj udaljenosti.
Zapadna Evropa: Rekordne temperature i tropski dani
Veći dio zapadne Evrope bilježi temperature koje su i do 10 °C više od višegodišnjeg prosjeka za kraj septembra i početak oktobra:
-
Španija: Tokom proteklog vikenda izmjereno je 41,3 °C, što predstavlja najkasnije zabilježenu temperaturu iznad 40 stepeni na evropskom kopnu u historiji mjerenja.
-
Francuska i Njemačka: Živa u termometru prešla je tropsku granicu od 30 °C. U Njemačkoj se očekuje i potencijalno obaranje decenijskog septembarskog rekorda koji iznosi 32,2 °C.
Meteorolozi prognoziraju da će se neuobičajeno toplo vrijeme na zapadu kontinenta zadržati tokom čitave sedmice.
Balkan i jugoistok Evrope: Raniji dolazak zime i snijeg na planinama
Za razliku od zapada, jugoistočni dio Evrope – uključujući Balkan, Grčku, Tursku, Ukrajinu i Egipat – suočava se s temperaturama koje su i do 10 stepeni niže od prosječnih za ovo doba godine.
| Regija / Zemlja | Vremenske prilike i izmjereni fenomeni |
| Balkan i Turska | Znatno niže dnevne temperature od uobičajenih, uz zadržavanje hladnog vala tokom čitave sedmice. |
| Slovačka (Tatre) | Raniji sniježni val donio je više od pola metra snijega na planinskim vrhovima. |
| Bugarska | Tokom sedmice prognozirane su nove sniježne padavine na višim planinskim područjima. |
| Grčka | Dnevne temperature spustile su se na oko 20 °C, dok se na planinama očekuju minus temperature. |
Prema podacima Evropskog centra za srednjoročne vremenske prognoze (ECMWF), ovakva podjela vremenskih prilika zadržat će se tokom većeg dijela sedmice.
