Priča o tome da bi Bosna i Hercegovina mogla “nestati” za 30 godina i izgubiti ogroman dio stanovništva nije nastala slučajno — ona se temelji na ozbiljnim demografskim trendovima koji se već godinama analiziraju od strane statističara, ekonomista i međunarodnih organizacija. Iako senzacionalni naslovi često zvuče dramatično, realnost je da problem depopulacije u BiH zaista postoji i smatra se jednim od najvećih dugoročnih izazova države.
Prema procjenama međunarodnih institucija, Bosna i Hercegovina već duže vrijeme bilježi negativan prirodni priraštaj, što znači da se rađa manje ljudi nego što umire. Istovremeno, snažan talas emigracije dodatno ubrzava pad ukupnog broja stanovnika. Svjetska banka i UN su u više navrata upozoravali da zemlje Zapadnog Balkana, uključujući BiH, imaju među najvećim stopama odlaska mladih u Evropi, što direktno utiče na demografsku strukturu i ekonomsku budućnost.
Važno je razumjeti da izraz “nestaje” ne znači doslovno nestanak države, već demografsko pražnjenje — manje ljudi, starije stanovništvo i sve slabija radna snaga. Ako se trenutni trendovi nastave, BiH bi mogla doživjeti značajan pad broja stanovnika do 2050. godine, što bi imalo ozbiljne posljedice po penzioni sistem, tržište rada i ekonomiju u cjelini.
Jedan od ključnih problema je i starenje stanovništva. Sve je više starijih osoba, dok se broj djece i mladih smanjuje. To stvara disbalans u društvu gdje sve manji broj radnika mora finansirati sve veći broj penzionera i javnih troškova. Takva struktura dugoročno otežava održiv razvoj države.
S druge strane, migracije nisu isključivo negativan fenomen. Dijaspora iz BiH šalje milijarde eura godišnje kroz doznake, što značajno pomaže ekonomiji i stabilnosti mnogih porodica. Međutim, taj novac ne može u potpunosti nadomjestiti gubitak radne snage i intelektualnog kapitala koji odlazi iz zemlje.
Još jedan faktor koji doprinosi demografskom padu jeste socio-ekonomska nesigurnost. Mnogi mladi navode niske plate, političku nestabilnost i nedostatak perspektive kao glavne razloge odlaska. Istovremeno, povratak iz dijaspore je znatno rjeđi nego odlazak, što dodatno produbljuje trend smanjenja stanovništva.
Ipak, važno je naglasiti da demografske projekcije nisu sudbina, nego upozorenje. Države koje su imale slične probleme uspjele su ih ublažiti kroz ekonomske reforme, bolje uslove rada, podsticaje za porodice i strategije povratka dijaspore. BiH i dalje ima potencijal da uspori negativne trendove ukoliko se sistemski pristupi problemu odlaska stanovništva i poboljšanju životnog standarda.
Zato ovakve vijesti ne treba gledati samo kroz senzacionalizam, nego kao signal koliko su demografija i ekonomija povezane sa svakodnevnim životom ljudi. Ako se nastavi masovni odlazak i nizak natalitet, pad populacije će biti realan izazov. Ali isto tako, uz stabilniju ekonomiju, veće plate i sigurniju budućnost, trend se može značajno usporiti — a to je ključna razlika između “nestajanja” i demografskog oporavka.
