NOVI PRIJEDLOG ZAKONA U RS: Vlada usvojila dopune Krivičnog zakonika – predviđene zatvorske kazne za isticanje simbola Armije RBiH i veličanje ustaštva

Vlada Republike Srpske usvojila je na današnjoj 17. redovnoj sjednici u Banjoj Luci Prijedlog zakona o dopunama Krivičnog zakonika Republike Srpske. Ovim zakonskim rješenjem uvode se dva nova krivična djela koja tretiraju javno promovisanje, veličanje i isticanje određenih ideologija, zastava i simbola, a za kršenje odredbi predviđene su višegodišnje kazne zatvora.

Dva nova krivična djela u zakonu

Prema usvojenom Prijedlogu zakona, u krivični sistem Republike Srpske uvode se sljedeće inkriminacije:

1. Javno promovisanje i veličanje ustaštva i ustaške ideologije Nezavisne Države Hrvatske (NDH).

2. Javno isticanje i promovisanje zastava i simbola Armije Republike Bosne i Hercegovine.

Kako je saopšteno iz Vlade RS, donošenje ovih dopuna proizašlo je nakon što je Narodna skupština Republike Srpske, jednoglasno, na 35. posebnoj sjednici usvojila Rezoluciju o osudi i zabrani promovisanja i veličanja ideologije i simbola NDH i ustaške, nacističke i fašističke ideologije i simbola, kao i prateće zaključke.

„S ciljem zaštite društva i suzbijanja širenja ideologije koja u javnom prostoru promoviše mržnju i netrpeljivost, ovo zakonsko rješenje inkriminiše promociju i veličanje ideologije i simbola NDH i ustaške, nacističke i fašističke ideologije i simbola, te predviđa odgovarajuće sankcije i kazne“, navodi se u zvaničnom saopštenju Vlade RS.

Detalji o kaznama za simbole Armije RBiH

Kada je u pitanju krivično djelo koje se odnosi na javno isticanje i promovisanje zastava i simbola Armije Republike BiH, zakonski prijedlog predviđa stroge kazne:

• Osnovni oblik djela: Kaznom zatvora do tri godine kazniće se onaj ko javno ističe, prikazuje, nosi, proizvodi, umnožava ili na drugi način stavlja u promet zastave, simbole, oznake, pozdrave ili parole kojima se promoviše ili veliča Armija RBiH.

• Teži oblik djela: Ukoliko usljed vršenja ovog djela dođe do nereda, nasilja, uznemiravanja javnosti ili drugih teških posljedica za zajednički život naroda i ostalih koji žive u Republici Srpskoj, predviđena je kazna zatvora od dvije do pet godina.

Dosadašnja pravna praksa i presude sudova

Pitanje isticanja zastave sa ljiljanima već godinama je predmet pravnih i političkih rasprava u Bosni i Hercegovini. Dok policija u Republici Srpskoj već duži period kažnjava građane koji ističu ovu zastavu pod stavom da se radi o ratnom simbolu, sudska praksa je do sada imala drugačiji pravni epilog.

Pravosudni organi, uključujući i sudove na teritoriji samog entiteta RS, ranije su u više navrata zaključili da nošenje i pokazivanje zastave RBiH ne predstavlja ni krivično djelo ni govor mržnje. U zvaničnim sudskim presudama iz 2018. i 2020. godine eksplicitno je navedeno da je riječ o zvaničnoj zastavi međunarodno priznate Republike Bosne i Hercegovine, pod kojom je država 22. maja 1992. godine zvanično primljena u punopravno članstvo Ujedinjenih nacija (UN).

Zakonske odredbe o zabrani veličanja ustaštva i NDH

Usvojeni tekst zakona detaljno precizira i sankcije koje se odnose na javno promovisanje i veličanje ustaštva i ustaške ideologije NDH. Zakon obuhvata aktivnosti u javnom prostoru, ali i na digitalnim platformama.

Šta je sljedeći korak?

Da bi ove dopune Krivičnog zakonika Republike Srpske zvanično stupile na snagu i postale dio važećeg zakonodavstva, potrebno je da Prijedlog zakona u narednom periodu prođe parlamentarnu proceduru i bude usvojen na sjednici Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS).